donderdag 25 maart 2021

Onze weg naar zelfvoorziening

 

Een belangrijke reden waarom we er voor kozen om twee jaar terug het roer nogal drastisch om te gooien was onze wens om een meer zelfvoorzienend leven te kunnen leiden in een natuurlijke omgeving. Op zoek naar een simpeler leven zonder veel hectiek. Bewuster zijn van de seizoenen. Deels leven van wat het land ons geeft.  

Tijd is nu meer een relatief begrip en stress vrijwel afwezig. Eén van de eerste dingen die we deden toen we hier kwamen was dan ook de horloges afleggen. Om ze nooit meer om te doen.


 

 

Homesteading

In het Engels heet zo'n levensstijl Homesteading. Inmiddels zijn we al aardig gesetteld hier. Een goed moment om de balans eens op te maken. In hoeverre hebben we ons doel bereikt en zijn we nu eigenlijk zelfvoorzienend? Om daar antwoord op te kunnen geven deel ik het huishouden in vier categorieën; energie, verwarming, voeding en vervoer. 

De mate van zelfvoorziening is schematisch weergegeven met behulp van rode sterren op de zelfvoorzieningsschaal. Variërend van ***** (100% zelfvoorzienend) tot ***** (geheel niet zelfvoorzienend)

 

Energie   *****

Op dit vlak zijn we al volledig zelfvoorzienend. Jeej, daar zijn we trots op! De vijftien zonnepanelen leveren genoeg stroom (4500 Wp) om het jaarverbruik aan stroom volledig te dekken. Vorig jaar kregen we zelfs €30,= terug van de energiemaatschappij. 

Dat is erg fijn omdat we best veel grote stroomverbruikers hebben. Zoals elektrische vloerverwarming in woon- en badkamer voor bijverwarming, een inductiekookplaat en een elektrisch verwarmingselement in de zonneboiler. Dit element verwarmt ons sanitair water als de zon een tijd niet schijnt. De auto wordt ook regelmatig opgeladen met elektriciteit (zie vervoer).

 

Verwarming   *****

De boerderij wordt verwarmd met twee houtkachels. Een grote houtketel (hongaars:Kazán) in het stookhok is aangesloten op centrale verwarmingssysteem en verwarmt de zeven radiatoren in huis. Overtollige warmte wordt opgeslagen in een buffervat. Zo worden de radiatoren nog steeds warm ook wanneer de houtketel allang uit is. Daarnaast staat in de woonkamer een houtfornuis waar we in de wintermaanden ook op koken. In de zomer koken we vaak op een knus houtfornuisje in de buitenkeuken.

Voor verwarming van het huis zijn we dus geheel onafhankelijk van fossiele brandstof als gas of olie. Het sanitair warm water wordt verwarmd door de zonneboiler. Maar omdat we elk jaar nog hout moeten inkopen (of bij elkaar sjacheren) voor de kachels kun je niet stellen dat we hierin zelfvoorzienend zijn. 

Wel hebben we dit jaar duizend acacia boompjes geplant op het perceel achter de boerderij. Op termijn kunnen we dus grotendeels met hout van eigen erf de boerderij warm stoken. Voorlopig vier sterren op de zelfvoorzieningsschaal, maar dat worden er in de loop van de tijd vanzelf vijf. 

 

Voeding   *****

Sinds vorig jaar hebben we een oogst producerende moestuin die ons in de zomer en herfst voorziet van voldoende heerlijk verse groenten. In de zomer geven we de (moes)tuin water uit de waterput. Ook de boomgaard levert in de nazomer een berg verse appels, peren en pruimen op. 

Dit najaar planten we daar een aantal bes dragende struiken (bosbes, rode bes, zwarte bes) bij. Het fruit gebruiken we vers, we maken er gerechten, sap en stroop van. Zo hebben we ook in de winter nog plezier er van. We denken er ook over om fruit te gaan drogen. Daar moeten we ons nog verder over inlezen.

De kipjes leggen bijna elke dag verse eitjes. Met meel en boter maak je daarvan een heerlijke cake. Of een vers eitje bij het ontbijt. Wat een zaligheid! 

Toch zijn we voor ons dagelijks eten nog voor een groot deel aangewezen op de supermarkt, met name in de winter en vroege voorjaar. En dat zal ook wel zo blijven en vinden we prima. We hebben nog heel even nagedacht om kleinvee te houden voor het vlees (konijnen en hanen). Maar dat idee lieten we snel varen. Daarvoor zijn we gewoon te softhearted... Het vlees zou ons niet smaken. Hypocriet ja, we weten het... Overigens eten we niet elke dag vlees. We bakken vaak vega pizza's in de houtoven of pannenkoeken. Ook bakken we regelmatig eigen brood in de houtoven.

We willen nog aan de slag met het fermenteren van de overvloed aan appels om zo appelcider te maken. En samen met vrienden schaffen we een grote koperen brouwketel aan om eigen gemaakte Pálinka te maken (Hongaarse Brandewijn). 


 Vervoer   *****

Een vaak vergeten onderdeel in het streven naar zelfvoorziening is vervoer. We hebben bewust gekozen voor een vol hybride auto.

De Opel Ampera kochten we in Nederland als jonge occasion. Ze kwamen vrij massaal op de markt omdat veel zakelijke leasetermijnen afliepen. De vraag naar deze hybride auto's was zo'n drie jaar geleden nog vrij beperkt. Daardoor viel over de prijs goed te onderhandelen.

Het is voor ons de perfecte keus gebleken. Een Ampera (vorige model) rijdt ongeveer zeventig kilometer volledig elektrisch op de batterij. Pas daarna slaat de benzinemotor aan. 

Nooit last van angst voor een lege accu dus. En enkel bij lange ritten verbruikt de motor benzine. Omdat veruit de meeste van onze ritten korter zijn dan zeventig kilometer verbruiken we vrijwel geen brandstof. We tanken nu nog maar twee keer per jaar! Wel 'tanken' we de auto thuis na elke rit met elektriciteit opgewekt met de zonnepanelen. Zodat de volgende rit ook weer elektrisch gaat.

 

Meer nodig voor een volledig zelfvoorzienende levensstijl

Natuurlijk zijn er veel meer dingen waar je aan moet denken voordat je volledig zelfvoorzienend bent. Denk aan kleding en werktuigen zelf maken. En zelf je afvalwater zuiveren. Of zelfs je eigen huis bouwen. De Zwabische boerderij waar we nu in wonen is hoogstwaarschijnlijk ook zelfbouw. 

De boerderij met zeventig centimeter dikke lemen muren is namelijk ruim een eeuw geleden gebouwd door Donau Zwaben. Kolonisten uit Zuid en Midden Duitsland die midden 19e eeuw deze streek kwamen bevolken nadat het werd heroverd van de Ottomanen. 

De leem voor het huis werd door hen ter plekke gewonnen, met hooi vermengd en aangestampt tot grote blokken 'stampleem'. 

De dakstoel is gemaakt van oersterk eikenhout en is met pen-gat verbindingen in elkaar gezet. Er komt geen spijker of schroef aan te pas! En meer dan 150 jaar later staan er in Hongarije nog steeds duizenden van deze heerlijke woonboerderijen. Gebouwd met enkel natuurlijke materialen uit de omgeving. Met een gezond binnenklimaat bovendien omdat de lemen muren ademen. Deze kolonisten deden toch iets goed. Iets wat we anno nu weer aan het heruitvinden zijn (Cradle-to-cradle bouwen).

 

'Wie de geschiedenis niet kent begrijpt heden noch toekomst.'

 

Wanneer je dat tot je door laat dringen past alleen bescheidenheid. We kunnen dus stellen dat de oorspronkelijke Zwabische bewoners van onze boerderij de échte homesteaders waren. Wij proberen hun nalatenschap in ere te houden. Ook al zijn wij niet zoals hen volledig zelfvoorzienend. Toch geloven we graag dat ze er best trots op zijn dat de door hen gebouwde oerdegelijke Zwabenboerderij ons nog steeds zoveel woonplezier geeft!

 ® Het Zoete Hongaarse Leven


4 opmerkingen:

  1. Prachtig. Steeds verder, naar onafhankelijkheid. Na jaren moestuinieren, kan ik nu jaar rond eten. Het is een groeiproces. De kas, waar in de winter sla soorten enz kan groeien, is heerlijk. Maar ook kolen en winterprei.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dank je. Wat fijn dat je jaarrond van je moestuin kunt eten! Een (tunnel) kasje lijkt ons ook wel wat. In Hongarije is het groeiseizoen al net wat langer dan in NL.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Leuk om te lezen hoor. We hebben zelf een aardig grote moestuin met daarnaast fruitbomen. Vorig jaar hebben we een grote vriezer gekocht om alles kwijt te kunnen. Jam hoeven we nooit meer in de winkel te kopen (ook nog eens veel gezonder en lekkerder) en we genieten nu nog van de oogst van vorig jaar. Een kas is zeker aan te raden, die kun je goed zelf bouwen.

    Slaan jullie de energie trouwens ook op of is het puur de verrekening tussen verbruik en teruglevering?

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Dat is een waardevol bezit, een moestuin en een boomgaard! Jam maakten we nog niet, een goed idee. Die kas (ik denk een tunneltje) gaat er zeker komen. Ideaal om groenten voor te kweken in het vroege voorjaar.

    De zonnepanelen zijn aangesloten op het net. Er wordt dus verrekend. Ook in HU is het teruglever tarief echter een stuk lager dan de af te nemen stroom. Maar het is altijd leuk om geen vastrecht en levertarief te hoeven af rekenen en daarbovenop nog wisselgeld te krijgen van de Eon ;-)

    BeantwoordenVerwijderen